Vinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo Slider
Vinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo Slider

 

Wiadomości ze szkoły

O wakacjach inaczej ...

 

Tekst pozornie bez sensu, czyli o tym, co wspólnego mają wakacje z odkurzaczem 

Zaledwie skończyły się wakacje, a my już odliczamy dni do następnych. Zanim jednak znowu wyruszymy na piaszczyste plaże i wyniosłe szczyty gór, warto dowiedzieć się, skąd pochodzi to ukochane przez wszystkich uczniów (i nauczycieli też, ale o tym sza!) słowo.

Dziś przez WAKACJE rozumiemy okres wolny od zajęć szkolnych, zwłaszcza latem, czas dłuższego odpoczynku, który najczęściej kojarzy nam się z wyjazdem w jakieś cudowne miejsce i lenistwem, wypromowanym przez media „leżingiem” i „łomżingiem”. Co ciekawe, nasi pradziadowie zwykli używać słowa w liczbie pojedynczej. Na przykład, jeszcze Mickiewicz pisał w jednym ze swych listów: „Czekajmy zatem wakacji. Nigdy tak JEJ obojętnie nie czekałem”.

Dlaczego pierwotnie wakacje występowały w liczbie pojedynczej? Odpowiedź tkwi w pochodzeniu tego słowa od łacińskiego rzeczownika vacātiō, co oznaczało uwolnienie, oswobodzenie, wolność od czegoś; zwolnienie (od obowiązków), który z kolei powstał od czasownika vacō, vacāre czyli być pustym, opróżnionym, wolnym, zwolnionym od czegoś; nic nie robić, mieć wolny czas.

W języku polskim powstała forma wakacya, wakacyja w liczbie pojedynczej, co jest typowym zjawiskiem towarzyszącym zapożyczaniu z łaciny rzeczowników rodzaju nijakiego zakończonych na ~tio, które na gruncie polskim przyjmują rodzaj żeński z zakończeniem ~cja (zob. actio → akcja, abdicatio → abdykacja,  invocatio → inwokacja etc.).

We współczesnej polszczyźnie pozostało wiele śladów po łacińskim vacatio:

- wakat, vacat, dawniej również wakans to nieobsadzone stanowisko, wolna posada; czasownik wakować sygnalizuje, ze posada czy stanowisko są wolne, niezajęte, nie obsadzone, np. wakuje etat nauczyciela języka angielskiego,

- w języku prawniczym mamy wyrażenie vacatio legis, co dosłownie znaczy „próżnowanie ustawy” czyli „okres między datą ogłoszenia aktu prawnego a datą jego wejścia w życie,

- w biznesie istnieją „wakacje podatkowe” czyli okres, w którym firma jest zwolniona od płacenia podatków.

Uwaga uczniowie: wakat to także niezadrukowana stronica w książce.

Również ewakuacja i nazwa systemu próżniowych naczyń VacSy oraz angielskie vacuum cleaner mają wspólne, łacińskie korzenie.

Z racji swego łacińskiego pochodzenia „wakacje” w różnej pisowni zadomowiły się w wielu nowożytnych językach europejskich, ale nie wszędzie. W niektórych językach na określenie wakacji przyjęło się inne łacińskie słowo: kanikuła (łac. canicula, dosłownie piesek). W starożytnym Rzymie była to pora roku, od 22 czerwca do 23 sierpnia, w której Słońce znajdowało się w gwiazdozbiorze Psa. 

 Jest to także tytuł piosenki, która zawsze będzie kojarzyć się z wakacjami. 

https://www.youtube.com/watch?v=PwRMZSGKH38

 

Portret wspólny przyjaciół szkoły

Zapraszamy wszystkich do umieszczenia swojego zdjęcia. Wystarczy kliknąć w wybrane miejsce by przesłać plik.